Ook verdwenen scheepswerf in slootjesboek
‘Sloten verhalen in Pijnacker en Delfgauw’


Met ‘Sloten verhalen in Pijnacker en Delfgauw’ als titel heeft Anton Stig opnieuw een boek over zijn geboortedorp geschreven. Het boek gaat over anekdoten en belevenissen rond sloten en vaarten: meer dan vijftien verrassende hoofdstukken over vissers, schippers, een sluis, een scheepswerf, tot aan mirakelen toe die zich vroeger rond slootjes hebben voorgedaan. Mirakelen die gemeen hadden dat een in de sloot geraakt kind na verdrinking toch weer tot leven kwam. Dat zou te danken zijn geweest aan het wonderdoende beeld van ‘Maria ter Noot Goods’ dat toen in de Nieuwe Kerk in Delft stond opgesteld.

Pijnackerse en Delfgauwse Vaart

Rode draad in het slootjesboek vormen de Pijnackerse en Delfgauwse Vaart; ooit vaar- en gewild viswater, tevens verbindingen met steden als Delft, Rotterdam en Den Haag. Vaarten die al eeuwen een zorgenkindje blijken wat onderhoud betreft. “Als dat uitbleef had je de poppen aan het dansen,” aldus de auteur. Met name als het vaarwater weer eens niet voldeed aan het Ordinaires Peil van Delfland. Als lokaal schipper Gerrit Ruigt met zijn volle schuit spoeling (slobberig veevoer van de Gist uit Delft) aan de grond loopt, vervoegt hij zich boos tot N.M. Nijssen, ‘bureau voor Rechtzaken en Incasso’s in Delft.’ Via dat bureau stelt hij het bestuur van de Ouden of Hoogen Polder van Pijnacker aansprakelijk.

Klagende schippers

In het boek beklaagt het dorp zich ook over de nieuwbouw in de Wippolder in de jaren twintig van de vorige eeuw. Die doet zoveel zand (en stof!) opwaaien dat er voor uit Pijnacker afkomstige schippers langs de Delfgauwseweg geen doorkomen meer aan is met hun schuit. In het boek ook een verhaal achter het hoe en waarom omtrent demping van de Laanvaart in het dorpshart en over het vaarwel van het vaarwater voor lokale tuinders met hun schuiten. Verder verhaalt het boek ook over vissende jonkheren en andere ‘daarlik’ bedrogen vissers die het polderbestuur veel pacht moeten betalen, maar geen visje vangen.

Try-out

De in Delft woon- en werkzame publicist en freelance tekstschrijver Stig schreef het boek over zijn geboortedorp Pijnacker bij wijze van try-out voor een serie rond het thema sloten verhalen. De gemeente Pijnacker-Nootdorp gaat het boek in elk geval als welkomstgeschenk gebruiken. Met name voor bedrijven die zich er gaan vestigen. Met ‘Flodderen in Pijnacker’ als titel maakte Stig eerder een lokaal boek over de Plas van Van Buijsen, een voormalige turfafgraving waar momenteel de nieuwe woonwijk Keijzershof verrijst. Een documentair boek dat hij vorig jaar schreef over de vaargeschiedenis en de opkomst van de motorvaart in deze regio – ‘100 jaar op stoom in eigen boezem’ – vindt vooral in het Westland aftrek als relatiegeschenk. En recent rondde hij weer een serie interviews af voor een promotioneel boek in opdracht van de jubilerende chemische industrie in ons land.

Specificaties

‘Sloten verhalen in Pijnacker en Delfgauw’ (ISBN 978-90-811111-1-9) meet circa 23 bij 23 cm, omvat 72 pagina’s, is in luxe hardcover gestoken en telt meer dan vijftien hoofdstukken en circa honderdvijftig nostalgische foto’s en illustraties.

Boek bestellen

Het boek is verkrijgbaar bij de boekhandel in o.m. Pijnacker, Berkel en Rodenrijs, Delft en bij het gemeentearchief Erfgoed Delft.
U kunt het boek ook rechtstreeks bestellen. Het boek wordt u dan per post toegezonden. De kosten van het boek zijn € 19,95 exclusief verzendkosten (binnen Nederland € 2,50).
Bij afname van meerdere exemplaren worden interessante kortingen geboden. Bestellingen: info@antonstig.nl [06] 51 78 92 96.


Slootjesboek goed ontvangen

Met de feestdagen voor de deur gaat het slootjesboek grif van de hand in menige boekhandel. In nog geen paar weken tijd zijn er naar schatting al enkele honderden exemplaren over de toonbank gegaan. De Pijnackerse boekhandel Van Atten brengt het boek onder de aandacht met een groot affiche [zie hierboven] in de winkelvitrine. Ook in de pers wordt in ruime mate aandacht aan het boek geschonken. Onder meer met artikelen in AD Haagse [zie onder], Delftse en Westlandse Courant, de Telstar en Delft op Zondag.





Goede kritieken

De vele positieve reacties op het boek stemmen de auteur tot tevredenheid. ‘Een heel originele invalshoek, veel leuke verhalen en prachtig beeldmateriaal,’ oordeelt bijvoorbeeld oud-archivaris van het Delftse gemeentearchief dr. Gerrit Verhoeven.

Volgens de Haarlemse socioloog drs. Geert de Bruin zouden ook wetenschappers iets van het slootjesboek kunnen opsteken. Met name van de manier waarop volgens hem anekdotiek in het boek tot kennis en inzicht leidt. ‘Weliswaar is de waterinfrastructuur als invalshoek gekozen, maar het gaat over veel meer dan dat. Het is echte regionale geschiedenis met doorkijkjes in besluitvorming, overeenkomstenrecht, oude beroepen, leven en werken, cartografie, rangen en standen en nog veel meer. En dat alles op toegankelijke wijze met prachtige illustraties gepresenteerd.’ Wilt u ook op het boek reageren? Mail naar info@antonstig.nl onder vermelding van ‘Sloten verhalen.’

Rina Gondrie-Halverhout (Pijnacker): ‘Geweldig dat u dit vastlegt uit het verleden. Een waardevolle documentatie van ons gebied.’

Scheepsmaker ontvangt eerste slootjesboek

Oud-scheepsreparateur Eef van der Kleij uit Pijnacker heeft recent het eerste ‘slootjesboek’ van Anton Stig in ontvangst genomen. Het boek werd overhandigd op een toepasselijke locatie: op de plek waar zich ooit de roemruchte scheepswerf van de familie Van der Kleij heeft bevonden. Een plek aan de Vlielandseweg waar Eef en zijn broer Henk junior de kneepjes van het vak nog hoogstpersoonlijk van Henk ‘senior’ hebben geleerd: het met verf, teer en vers plaatstaal te lijf gaan van het roestbeest op de waterlijn van veel veilingschuiten.

Met de hand geklinknageld

Waar vroeger het plaatstaal op de scheepswerf nog met de hamer werd geklinknageld, is tegenwoordig het oud ijzer-bedrijf van Ben van der Elst te vinden. Voor de gelegenheid wel zo passend, vonden alle betrokkenen bij de boekuitreiking. “Aan de vader van Ben, Pauw van der Elst, ook oud-ijzerboer, hebben we vroeger nog een stuk of wat oude veilingschuiten verkocht,” weet Eef bijvoorbeeld nog. “Die werden hier door Pauw uit elkaar gehaald en zijn toen als oud-ijzer meegenomen. Een lot dat veel meer veilingschuiten hebben moeten ondergaan.”

Ben van der Elst weet echter ogenblikkelijk te melden dat hij ook tegenwoordig nog wel eens oude schuiten te verwerken krijgt. Zoals recent het geval was met een schuit van Rien Bos. En zelfs uit de verse oud-ijzervoorraad van vandaag tovert Ben net zo gemakkelijk een geamputeerd deel van wat misschien ooit een oude (veiling)schuit is geweest, als stille getuige met de vorkheftruck tevoorschijn.

Hoofdstuk apart

De scheepsreparatiewerf van Van der Kleij aan de Vlielandseweg, of liever gezegd de teloorgang ervan, vormt een hoofdstuk apart in het slootjesboek van Stig. De werf – voluit H.J.A. van der Kleij en Zonen geheten – was gespecialiseerd in de reparatie van veilingschuiten. Totdat er roet in het eten werd gegooid door het besluit tot sluiting van de schutsluis aan de Westlaan. Een besluit waarmee een deel van hun klandizie letterlijk de pas werd afgesneden. Het doek voor de werf viel al helemaal toen vervolgens ook de demping van de Laanvaart niet lang meer op zich zou laten wachten. “Maar als sluis en Laanvaart open zouden zijn gebleven, had dat hooguit uitstel van executie betekend. Want de auto was natuurlijk niet meer te stoppen,” zegt Eef nuchter in het boek terugblikkend.

Derde generatie

Eef en zijn broer Henk junior behoren tot de derde generatie scheepsbouwers en –reparateurs van de oorspronkelijk uit Wateringen afkomstige familie Van der Kleij. “Met een opa en een vader als scheepsreparateur zat het vak ons echt in de genen,” zo vertelt Eef in het boek. De opa van Eef en Henk junior - Evert van der Kleij - had een florerende scheepswerf in Wateringen. Diens zoon Henk (senior) begon in 1930 voor zichzelf met een scheepswerf in Pijnacker.




Onder toeziend oog van oud-ijzerhandelaar Ben van der Elst neemt Eef van der Kleij (midden) het eerste slootjesboek van Anton Stig (rechts) in ontvangst. De uitreiking vond plaats langs de Vlielandseweg op de plek waar ooit de scheepswerf Van der Kleij en Zonen gevestigd is geweest (foto: Jelle Hellinga).

Naar de beginpagina